NORADRENALINA A INSULINA

          259. W prawidłowych warunkach glukoza jest zużywana i spalana w komórkach w procesie glikolizy. Gdy w komórce znajduje się wystarczająca ilość energii, komórka ogranicza przyjmowanie kolejnych porcji glukozy.

          260. W takiej sytuacji, mimo obecności insuliny, glukoza nie wnika do komórki – rozwija się insulinooporność.  Nadmiar nieaktywnej insuliny jest w tym przypadku skutkiem końcowym, a nie jego pierwotną przyczyną. info. 261.

          261. Głównym czynnikiem blokującym wnikanie glukozy do komórek jest silny, przewlekły stres noradrenalinowy. Według Teorii Dwóch Stresów osoby żyjące w długotrwałym stresie związanym z samotnością i brakiem bodźców nadmiernie aktywują układ noradrenergiczny. Stres ten hamuje w komórkach zużycie energii. Dotyczy to braku spalania glukozy oraz braku spalania tłuszczu, co sprzyja rozwojowi otyłości.  Rys. 3A     

          262. Blokowanie glukozy przez przewlekły stres noradrenalinowy potwierdzają źródła naukowe
[360] [360A] info     [361] [361A] info      [362] [362A] info

„Są pewne dowody, że proporcje między uwalnianą adrenaliną a noradrenaliną są różne, zależnie od uwarunkowań emocjonalnych; lęk wpływa na wzrost adrenaliny we krwi, złość natomiast powoduje wzrost noradrenaliny.” 

Podstaw endokrynologii” (Brook & Marshall) str.74

          W prawidłowych warunkach insulina wiąże się z receptorem insulinowym na powierzchni komórki i uruchamia wewnątrzkomórkową kaskadę sygnałową IRS–PI3K–Akt. Sygnał ten powoduje przemieszczenie transporterów GLUT4 z wnętrza komórki do błony komórkowej, co umożliwia napływ glukozy do jej wnętrza.

          Gdy jednak w komórce występuje nadmiar energii, wyrażony wysokim poziomem ATP oraz fosforylowanych pochodnych glukozy (np. G6P), skuteczność tej kaskady ulega osłabieniu i sygnał z Akt nie prowadzi do pełnej translokacji GLUT4.

          Przewlekła aktywacja układu noradrenergicznego dodatkowo nasila ten efekt, ponieważ hamuje wykorzystanie glukozy w glikolizie i sprzyja modyfikacjom białek sygnałowych tłumiącym odpowiedź insulinową.

          W rezultacie receptor insulinowy pozostaje funkcjonalny, insulina krąży we krwi, lecz GLUT4 nie trafia skutecznie do błony komórkowej, a glukoza nie wnika do komórki. Ten stan stanowi istotę insulinoodporności i jest wtórnym skutkiem długotrwałego zahamowania spalania energii indukowanego stresem noradrenalinowym.

          Badania fizjologiczne wykazały, że aktywacja układu noradrenergicznego osłabia działanie insuliny na poziomie komórkowym. W szczególności noradrenalina oraz agoniści receptorów β-adrenergicznych zmniejszają wiązanie insuliny z jej receptorem, co prowadzi do osłabienia sygnału insulinowego i wtórnego spadku szybkości wychwytu glukozy przez komórki.

          Dodatkowo wykazano, że ostra aktywacja noradrenergiczna, m.in. w warunkach stresu ortostatycznego, powoduje przejściową insulinoodporność w mięśniach szkieletowych, mimo obecności insuliny. Wyniki te potwierdzają, że stres noradrenalinowy może bezpośrednio indukować insulinoodporność poprzez tłumienie odpowiedzi insulinowej na poziomie receptora i sygnalizacji wewnątrzkomórkowej

          Badanie kliniczne Waltersa i wsp. (1997) wykazało, że u pacjentów z cukrzycą typu II fizjologiczne podwyższenie poziomu noradrenaliny prowadzi do zmniejszenia utylizacji glukozy i wzrostu glikemii.

          Efekt ten nie wynikał z poprawy wrażliwości insulinowej, lecz z hamowania wydzielania insuliny, które było tylko częściowo kompensowane wzrostem jej stężenia w osoczu.

          Wyniki te wskazują, że u osób z cukrzycą typu II aktywacja układu noradrenergicznego pogarsza wykorzystanie glukozy i sprzyja hiperglikemii. Warto zauważyć że efekt jest specyficzny dla T2D, a nie dla zdrowych.

          Badanie Marangou i wsp. (1988) wykazało, że ostra aktywacja noradrenergiczna u ludzi prowadzi do zahamowania wydzielania insuliny oraz zmniejszenia utylizacji glukozy w tkankach obwodowych. Wyniki uzyskane w modelu minimalnym wskazują, że noradrenalina bezpośrednio pogarsza wykorzystanie glukozy, niezależnie od samego stężenia insuliny.

          Ponadto badania  wykazały, że nawet krótkotrwały i chwilowy wzrost noradrenaliny u ludzi prowadzi do zahamowania wydzielania insuliny, obniżenia insulinowrażliwości i wzrostu glikemii. Podsumowując: badanie pokazało ostrą aktywację krótkiego stresu noradrenergicznego, z wykluczeniem stresu przewlekłego. Jest to bardzo ważnym argumentem potwierdzającym T2S.

          Przy analizie tekstu warto zwrócić uwagę na skalę procentową zjawiska. W artykule czytamy, że wskaźnik utylizacji glukozy (SI × Φ2), będący bezpośrednim pomiarem całkowitej insulinowrażliwej utylizacji glukozy u danej osoby, został zmniejszony o 70% u osób otrzymujących infuzję noradrenaliny.